Περίπατος στη Βυζαντινή Αθήνα...

Η σημερινή μας βόλτα στο κέντρο της Αθήνας ξεκίνησε από την Πύλη του Ανδριανού. Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά μνημεία των ρωμαϊκών χρόνων της Αθήνας.

Στη συνέχεια περπατήσαμε τη Διονυσίου Αρεοπαγίτου και συναντήσαμε την Ακρόπολη φυσικά

και το Ωδείο του Ηρώδου του Αττικού

Επόμενη στάση μας ο Άρειος Πάγος όπου το 51 μ.Χ. ο απόστολος Παύλος πρωτομίλησε στους Αθηναίους για το χριστιανισμό. Κατάφερε μόλις δύο άτομα να προσυλιτίσει τον δικαστή Διονύσιο Αρεοπαγίτη και τη Δάμαρι.

Στη συνέχεια περπατήσαμε μέχρι την είσοδο της Αρχαίας Αγοράς, από όπου ατενίσαμε το Θησείο ή αλλιώς το ναό του Ηφαίστου.

Περάσαμε στο χώρο της Αρχαίας Αγοράς και περπατήσαμε στην οδό Παναθηναίων ώσπου συναντήσαμε μέρος του υστερορωμαϊκού τείχους που θεμελιώθηκε μετά τις επιδρομές των Ερουλων.

Επόμενη στάση μας ο ναός Αγίων Αποστόλων Σολάκη, όπου ζωγραφίσαμε λεπτομέρειες του ναού.

Στη συνέχεια βγήκαμε στη γειτονιά της Πλάκας και κατευθυνθήκαμε στη Ρωμαϊκή Αγορά

Περπατώντας περιμετρικά του αρχαιολογικού χώρου φτάσαμε και είδαμε από κοντά τους αέρηδες στο Ωρολόγιο του Κυρρήστου

Έπειτα βήμα ταχύ για την εκκλησία της Καπνικαρέας. Δεν θα σας θυμίσω την ιστορία για τον καπνικάρη αλλά το γεγονός ότι ένας σύγχρονος καλλιτέχνης ο Κόντογλου αγιογράφισε την Πλατυτέρα στο ιερό του ναού.

Τελευταίος σταθμός του δίωρου περιπάτου μας στο κέντρο της Αθήνας η Παναγία η Γοργοεπήκοος όπου σταθήκαμε και ζωγραφίσαμε τον περίτεχνο στολισμό αυτής της εκκλησίας, τα μαρμάρινα ανάγλυφα από παλαιότερους ναούς.

Πρωταπριλιάτικα ψέματα

Το πρωταπριλιάτικο ψέμα, έχει τις ρίζες του στον 15ο αιώνα και που τελικά επικράτησε τις μέρες μας και έχει γίνει πλέον έθιμο.

Ξεκίνησε αρχικά από την Γαλλία, στην οποία για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα η πρώτη του Απρίλη είχε καθιερωθεί ως Πρωτοχρονιά. Έτσι, ενώ όλη η άλλη Ευρώπη την Πρωτοχρονιά την γιόρταζε την 1 Ιανουαρίου, οι Γάλλοι, ήταν οι μοναδικοί που ξεχώριζαν, και την γιόρταζαν την 1 Απρίλη. Όταν το 1564 ο βασιλιάς Κάρολος θ’ αποφάσιζε να το αλλάξει, καθιερώνοντας ως πρώτη του έτους την 1 Ιανουαρίου, συνάντησε έντονες αντιδράσεις από ορισμένους ένθερμους οπαδούς του εθίμου, οι οποίοι επέμεναν σε πείσμα όλων των άλλων να γιορτάζουν σαν Πρωτοχρονιά την Πρωταπριλιά. Οι άλλοι που δέχτηκαν την αλλαγή πείραζαν τους “παραδοσιακούς” με κάλπικα πρωτοχρονιάτικα δώρα και πιπεράτα ψέματα.

Αλλη εκδοχή είναι η εξής: Οι Γάλλοι πάλι ονόμαζαν το πρωταπριλιάτικο ψέμα “ψάρι του Απρίλη” και η εξήγηση είναι, ότι οι Κέλτες λόγω του καλού καιρού άρχιζαν το ψάρεμα την πρώτη Απριλίου. Όμως συχνά η φτωχή ψαριά διέψευδε τις ικανότητες τους, και οι ψαράδες γύριζαν στα σπίτια τους μ’ άδεια τα χέρια, αλλά με την φαντασία να οργιάζει και να διηγούνται πολλά ψεύτικα συμβάντα κατά τις ημέρες που ψάρευαν.

Στην Ελλάδα διαφοροποιήθηκε το έθιμο και πήρε την γνωστή ελληνική χροιά.

Η βασική ιδέα βέβαια παρέμεινε ίδια. Λέμε αθώα ψέματα με σκοπό να ξεγελάσουμε το “θύμα” μας. Σε κάποιες περιοχές της πατρίδας μας, θεωρούν ότι όποιος καταφέρει να ξεγελάσει τον άλλο, θα έχει την τύχη με το μέρος του όλη την υπόλοιπη χρονιά. Σε κάποιες άλλες πιστεύουν ότι ο “θύτης” θα έχει καλή σοδειά στις καλλιέργειες του. Όσο για το “θύμα”, πιστεύεται ότι, σε αντίθεση με τον “θύτη”, θα έχει γρουσουζιά τον υπόλοιπο χρόνο και πιθανότατα αν είναι παντρεμένος θα χήρεψει γρήγορα.

Στη Θράκη το βρόχινο νερό της Πρωταπριλιάς θεωρείται θεραπευτικό και γι’ αυτό το μαζεύουν σε μπουκάλι και πίνει απ’ αυτό ο άρρωστος.

Στην Άνδρο λένε ψέματα την 1η του Μάρτη και όχι του Απρίλη!

Σύμφωνα με το μουσείο φάρσας, που έχει έδρα στην Καλιφόρνια της Αμερικής οι τρεις πιο πετυχημένες πρωταπριλιάτικες φάρσες ήταν οι εξής:

1. Πώς να φυτέψετε ένα μακαρονόδεντρο! Το 1975 κατακλύστηκε το τηλεφωνικό κέντρο του BBC από ακροατές που ζητούσαν περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τη σπορά του μακαρονόδεντρου. Αφορμή ήταν ένα ρεπορτάζ για τους Ελβετούς γεωγρούς που φύτευαν σπαγγέτι στο έδαφος και μάλιστα έλεγαν ότι θα ήταν μια ιδανική χρονιά για μακαρονάδες!

2. Ο Νίξον υποψήφιος πρόεδρος της Αμερικής το 1992! Το 1992 ο Νίξον ήταν ήδη 72 χρονών και την 1 Απρίλη ακούστηκε το μήνυμα για την έναρξη της προεκλογικής καμπάνιας του. Εκατοντάδες οργισμένοι ακροατές πήραν τηλέφωνο στον ραδιοφωνικό σταθμό για να εκφράσουν την αντίδρασή τους. Χρειάστηκαν 45 λετττά για να καταλάβουν όλοι ότι ηταν πρωταπριλίατικη φάρσα και ότι αυτός που ακούστηκε ήταν μίμος.

3. Τα μαγικά πέδιλα. Το 1932 πάρα πολλοί άνθρωποι πίστεψαν ότι μπορούσαν να πετάξουν με ένα ζευγάρι χιονοπέδιλα καθώς είχαν δει το σχετικό άρθρο στη Νιου Γιορκ Ταιμς και μάλιστα με φωτογραφίες!

Επίζω να μην πιαστήκατε κορόιδα σήμερα!

πηγές: fimes.gr tlife.gr wikipedia

κεφ 27 Η καθημερινή ζωή στην ύπαιθρο στα χρόνια των Ισαύρων και των Μακεδόνων

1. Πού κατοικούσε μεγάλο μέρος των Βυζαντινών;

Κατοικούσαν στην ύπαιθρο σε κωμοπόλεις και χωριά, αλλά και σε οικισμούς και σε αγροικίες χτισμένες γύρω απ’ αυτά.

2. Πώς ήταν χτισμένα τα χωριά των Βυζαντινών;

Ήταν χτισμένα στις πλαγιές λόφων πλάι σε πηγές. Στο κέντρο του χωριού ήταν η πλατεία και η μεγάλη εκκλησία, όπου γινόταν πανηγύρι την ημέρα της γιορτής του τοπικού Αγίου. Παρόμοιες γιορτές γίνονταν και στα ξωκλήσια.

3. Πώς ήταν τα σπίτια των μικροκαλλιεργητών;

Οι μικροκαλλιεργητές έμεναν σε μικρές στενάχωρες κατοικίες με χαμηλές πόρτες και μικρά παράθυρα.

4. Πώς ζούσαν οι δυνατοί;

Ζούσαν σε σπίτια διώροφα σκεπασμένα με κεραμίδια, με εξωτερική σκάλα και εξώστες, για θέα και αναψυχή.

5. Τι υπήρχε στα κατώγια και τον περίβολο των σπιτιών;

Υπήρχαν κελάρια, πατητήρια και αποθήκες για τους καρπούς και τα τρόφιμα.

6. Ποια ήταν η φροντίδα όλων των κατοίκων πλούσιων και φτωχών;

Φρόντιζαν να μη λείπουν από το σπίτι τα απαραίτητα για τη διατροφή της οικογένειάς τους. Δηλαδή, το σιτάρι, το κρασί και το λάδι.

7. Ποιος ήταν ο ρόλος των γυναικών;

Είχαν την επιμέλεια του σπιτιού, των παιδιών, των τροφίμων και των φαγητών. Στις γεωργικές εργασίες έπαιρναν μέρος μόνο στις περιόδους συγκομιδής καρπών. Πολλές εργάζονταν στο σπίτι υφαίνοντας και κεντώντας και άλλες σε εργαστήρια και καταστήματα αρωμάτων και μεταξιού.

8. Τι υπήρχε γύρω από τους οικισμούς;

Γύρω από τους οικισμούς υπήρχαν κήποι και περιβόλια με καρποφόρα δέντρα, κτήματα φυτεμένα με αμπέλια και ελιές και χωράφια σπαρμένα με δημητριακά, καθώς και μουριές για την εκτροφή του μεταξοσκώληκα.

9. Τι υπήρχε σε κάθε χωριό;

Υπήρχε κοινόχρηστη περιοχή με δάση και βοσκοτόπια για την προμήθεια των ξύλων και για τη βοσκή των ζώων.

10. Ποιες ήταν οι κύριες ασχολίες των κατοίκων;

Οι κάτοικοι των στεριανών χωριών ήταν συνήθως γεωργοί και βοσκοί. Στα νησιά και τα παράλια ασχολούνταν με το ψάρεμα και τη ναυτιλία. Αρκετοί από αυτούς ήταν τεχνίτες γεωργικών μέσων και εργαλείων, μεταφορείς και μικροέμποροι των αγροτικών προϊόντων.

κεφ 26 Η ανάπτυξη των γραμμάτων και η μελέτη των αρχαίων Ελλήνων κλασικών

1. Ποιοι ήταν οι ιδρυτές του πανεπιστήμιου της Μαγναύρας;

Ο αυτοκράτορας Μιχαήλ Γ’ και ο θείος του καίσαρας Βάρδας ίδρυσαν το πανεπιστήμιο της Μαγναύρας.

Ο αυτοκράτορας Μιχαήλ ο Γ ανάμεσα σε δασκάλους και φοιτητές στο πανεπιστήμιο.

2. Ποιοι δίδαξαν σ’ αυτό;

Σ’ αυτό δίδαξαν ονομαστοί καθηγητές όπως ο Λέων ο μαθηματικός, ο πατριάρχης Φώτιος, ο Ιωάννης Γραμματικός και ο φωτιστής των Σλάβων Κωνσταντίνος-Κύριλλος. Οι καθηγητές πληρώνονταν από το κράτος.

3. Πώς λειτουργούσε το πανεπιστήμιο και ποιο όφελος είχε το κράτος απ’ αυτό;

Όλα σχεδόν τα μαθήματα γίνονταν στην ελληνική γλώσσα και στην έδρα της Φιλοσοφίας διδάσκονταν οι αρχαίοι Έλληνες συγγραφείς. Η φοίτηση ήταν δωρεάν για όσους διακρίνονταν για την επιμέλειά τους. Το βυζαντινό κράτος και η εκκλησία έπαιρναν τους ανώτερες υπαλλήλους τους από τους καθηγητές και τους απόφοιτους του Πανεπιστημίου.

4. Ποια άλλη σχολή λειτουργούσε την ίδια περίοδο;

Την ίδια περίοδο λειτουργούσε στην Κωνσταντινούπολη και η Πατριαρχική Σχολή.

5. Ποιο έργο έγινε εκεί;

Εκεί δίδαξαν κληρικοί και λαϊκοί. Μελέτησαν τους αρχαίους Έλληνες συγγράφεις και κατέγραψαν σε χειρόγραφα βιβλία και περγαμηνές ό,τι είχε διασωθεί από την αρχαία λογοτεχνία, τη φιλοσοφία και τις επιστήμες.

6. Ποιοι πρωτοστατούσαν στο έργο που γίνονταν εκεί;

Ο πατριάρχης Φώτιος, ο επίσκοπος Καισαρείας Αρέθας, και φιλόσοφος Μιχαήλ Ψελλός. Τα χειρόγραφα βιβλία πλούτιζαν τις δημόσιες βιβλιοθήκες του κράτους και πωλούνταν σε ιδιωτικές. Από τα έσοδα των πωλήσεων αγόραζαν τα υλικά γραφής των βιβλίων.

Ο πατριάρχης Φώτιος

7. Ποιοι άλλοι βοήθησαν στην ανάπτυξη των γραμμάτων;

Οι ίδιοι οι αυτοκράτορες Λέων ΣΤ’ ο σοφός και Κωνσταντίνος ο Πορφυρογέννητος έγραψαν πολλά βιβλία. Τα χρόνια αυτά «το παλάτι έμοιαζε με ακαδημία, όπου όλοι μελετούσαν».

8. Πώς ωφέλησε την τέχνη η ανάπτυξη των γραμμάτων;

Η μικρογραφία, η ελεφαντοτεχνία, και η διακοσμητική λειτούργησαν παράλληλα με την αγιογραφία, που επανήλθε μετά την αναστήλωση των εικόνων. Για όλα αυτά, πολλοί ονομάζουν την περίοδο αυτή «χρυσή εποχή» ή «μακεδονική αναγέννηση».

κεφ 25 Το Βυζάντιο φτάνει στο απόγειο της ακμής του.

1. Ποιοι κυβέρνησαν το Βυζαντινό κράτος από τον 9^ο ως τον 11^ο αιώνα;

Από τον 9^ο ως τον 11^ο αιώνα το Βυζαντινό κράτος κυβέρνησαν αυτοκράτορες της μακεδονικής δυναστείας.

2. Ποια μέτρα πήραν οι Μακεδόνες αυτοκράτορες για την αντιμετώπιση των εξωτερικών θεμάτων;

♣ Οργάνωσαν αξιόμαχο στρατό και απελευθέρωσαν πολλά από τα κατακτημένα βυζαντινά εδάφη, στην Ανατολή, στη Δύση και στα Βαλκάνια.

♣ Έκλεισαν συνθήκες ειρήνης και φιλίας με τους λαούς του Βορρά και διέδωσαν το χριστιανισμό και το βυζαντινό πολιτισμό στις χώρες τους.

♣ Ξαναπήραν από τους Σαρακηνούς τον έλεγχο των θαλάσσιων δρόμων και τα βυζαντινά εμπορικά καράβια έπλεαν ελεύθερα σε όλη τη Μεσόγειο.

3. Ποια μέτρα πήραν για την εσωτερική οργάνωση και την καλή λειτουργία του κράτους;

♦ Οργάνωσαν καλύτερα τα Θέματα της αυτοκρατορίας και πρόσθεσαν σ’ αυτά και νέα από τις απελευθερωμένες και τις ακριτικές περιοχές.

Τα θέματα κατά το 950 μ.Χ.

♦ Επανέφεραν την ηρεμία στην ταραγμένη από τις διαμάχες της εικονομαχίας εκκλησία και την έστρεψαν σε έργα ειρηνικά και φιλανθρωπικά.

♦ Ρύθμισαν με νέους νόμους (Επαναγωγή και Πρόχειρο Νόμο) τα καθήκοντα των αρχόντων, καθόρισαν τις σχέσεις Κράτους και Εκκλησίας και προσάρμοσαν το δίκαιο στις συνθήκες της εποχής.

♦ Με το «Επαρχιακό βιβλίο» ρύθμισαν τα θέματα των εμπορικών συναλλαγών και έβαλαν τάξη στη λειτουργία των βιοτεχνιών και των επαγγελματιών, καθώς και στα όρια κέρδους καθενός.

♦ Για την προστασία των μικροϊδιοκτητών και των ελεύθερων γεωργών επέβαλαν το νόμο του «Αλληλέγγυου». ( Όριζε οι πλούσιοι γαιοκτήμονες να πληρώνουν μαζί με τους δικούς τους φόρους και τους φόρους των φτωχών γειτόνων τους, όταν εκείνοι αδυνατούν).

4. Ποιες ήταν οι συνέπειες των μέτρων αυτών;

Τα μέτρα αυτά βοήθησαν στην ανάπτυξη της γεωργίας, της βιοτεχνίας, της ναυτιλίας και του εμπορίου κι έφεραν πλούτο και δόξα στην αυτοκρατορία. Η περίοδος αυτή ονομάστηκε «χρυσή εποχή του Βυζαντίου».